พลเมืองดีมีปืน...ทำอะไรได้บ้างในสถานการณ์อันตราย

จากเหตุการณ์ผู้ก่อการใช้อาวุธที่เกิดขึ้นในไทยและนำมาซึ่งความสูญเสีย ปรากฏคำถามในสื่อโซเชียลหลายคนมีความเห็นว่า

" หากตนอยู่ในเหตุการณ์ลักษณะดังกล่าวหรือเหตุการณ์ลักษณะคล้ายกันที่ผู้ก่อเหตุใช้อาวุธปืน

ตนเองจะนำอาวุธปืนของตนมายิงต่อสู้กับผู้ก่อเหตุเพื่อช่วยระงับเหตุได้หรือไม่? เพียงใด? "

ซึ่งก็มีผู้แสดงความเห็นกันในหลายแง่มุม โดย พูดถึงเป็นการใช้สิทธิในการ “ป้องกัน”ผู้อื่น ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68 และบางส่วนก็ยังกล่าวไปถึงว่าการช่วยแต่พลเมืองดีก็ต้องตกเป็นผู้ต้องหาในคดีอาญา ไปถึงขั้นว่ากฎหมายไทยไม่เข้าข้างคนดี ฯลฯ

ก่อนอื่นต้องชื่นชมในแนวความคิดที่ต้องการช่วยเหลือปกป้องผู้อื่นให้พ้นจากภยันตรายที่เกิดขึ้น แต่หากเกิดเหตุการณ์ที่ผู้ก่อเหตุใช้อาวุธในพื้นที่สาธารณะแล้ว หากท่านอยู่ในเหตุการณ์ก่อนที่จะคิดใช้อาวุธปืนไปต่อสู้กับคนร้าย

เราควรคำนึงถึงในด้านต่างๆ ด้วย คือ

ตั้งสติ กำหนดลมหายใจ หายใจเข้าออกยาวๆ อย่าเพิ่งรีบวิ่งไปยังต้นเสียงของอาวุธ

พาตัวเองรอดเข้าพื้นที่ปลอดภัย หรือที่กำบังก่อน

ก่อนจะคิดช่วยคนอื่นเราไม่ควรตกเป็นผู้บาดเจ็บหรือผู้ประสบเหตุเสียเอง

(การฝึกการสังเกตหาที่ปลอดภัย หาทางหนีทีไล่ไว้เป็นนิสัยในชีวิตประจำวันเป็นสิ่งที่น่าสนใจและลองฝึกทำไว้ก็ดีครับ)

หากมีคนมากับเราด้วย อาจเป็นครอบครัว เพื่อนฝูง ทีมงาน ฯลฯ ต้องเอาคนที่มาด้วยรอดไปด้วยกันก่อน พาเข้าที่ปลอดภัยด้วยกัน ตกลงการติดต่อสื่อสาร การให้อาณัติสัญญาณกรณีฉุกเฉิน ตกลงจุดนัดพบกรณีต้องแยกย้ายกันหลบหนี

เมื่ออยู่ในที่ปลอดภัยตรวจดูการบาดเจ็บ

บาดแผลของเราและคนที่มากับเราหลังจากที่มีเหตุเกิดขึ้นว่ามีใครได้รับบาดเจ็บจากเหตุด้วยหรือไม่

หรือโดนลูกหลง หรืออาจจะบาดเจ็บจากการหลบหนี

(การเรียนรู้การห้ามเลือด การปฐมพยาบาล การเคลื่อนย้ายผู้บาดเจ็บ เป็นอีกสิ่งที่น่าสนใจเรียนรู้ไว้)

การเก็บข้อมูลผู้ก่อเหตุเพื่อให้ข่าวเจ้าหน้าที่ หรือวางแผนเข้าช่วยเหลือ โดยเก็บรายละเอียดจากใหญ่ไปหาเล็ก ลักษณะผู้ก่อเหตุ จำนวน ผู้ก่อเหตุ อาวุธที่ใช้ ตำแหน่งแห่งหนที่พบเห็นครั้งล่าสุด

แต่ไม่ควรรีบสื่อลงโซเชียล เพราะข้อมูลนั้นจะกลายเป็นสิ่งที่ช่วยให้คนร้ายนำข้อมูลมาก่อเหตุได้สะดวกขึ้น

แต่อาจพยายามหาทางติดต่อเจ้าหน้าที่หรือผู้เกี่ยวข้องเพื่อส่งผ่านข้อมูลผู้ก่อเหตุ สถานการณ์ล่าสุดอันอาจเป็นประโยชน์ และเมื่อจบเหตุอาจต้องใช้ข้อมูลนี้ไปเป็นพยานบุคคลต่อ

หากมีอาวุธปืนติดตัวมาจะไปช่วยยิง ท่านต้องรู้ชัดเจนเกี่ยวกับผู้ก่อเหตุ ไม่ใช่ไปยิงผิดตัว

ที่สำคัญเมื่อท่านออกไปลงมือยิง ท่านจะมีวิธีแสดงตนอย่างไรไม่ให้เจ้าหน้าที่เข้าใจผิดว่าท่านเป็นผู้ก่อเหตุเสียเอง

เพราะขณะนั้นท่านก็มีอาวุธปืนอยู่ในมือเช่นกัน และเจ้าหน้าที่อาจไม่รู้จักท่าน เจ้าหน้าที่อาจยังไม่ได้รับการยืนยันที่ชัดเจนเกี่ยวกับรูปพรรณ ลักษณะคนร้ายล่าสุด ซึ่งอาจกลายเป็นว่าท่านโดนเจ้าหน้าที่ยิงด้วยความเข้าใจผิดเสียเอง หรือโดนควบคุมตัว

หากระหว่างนั้นมีเจ้าหน้าที่มาปฏิบัติการแล้ว สั่งให้ท่านวางอาวุธก็ควรปฏิบัติตามโดยดี แม้ท่านจะกำลังช่วยเหลืออยู่ก็ตาม

สิ่งสำคัญคือไม่ทำตัวที่ขัดขวางการปฏิบัติการทางยุทธวิธีของเจ้าหน้าที่ บางท่านคิดว่าตนเองยิงปืนเป็นยิงปืนเก่ง แต่ในการแก้ไขสถานการณ์ต้องใช้การปฏิบัติการทางยุทธวิธีที่เหมาะสม ตามขั้นตอน

ไม่ใช้ใช้แค่การยิงปืน ท่านเองอาจกลายเป็นอุปสรรคในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่เสียเอง เพราะอาจไปยืนในตำแหน่งที่ขวางแนวการยิงของเจ้าหน้าที่ (crossfire)

หากท่านได้ช่วยยิง แม้ผู้ก่อเหตุจะเสียชีวิตหรือไม่ หรือผลเป็นเช่นไร จะมีผลทางกฎหมายจากการยิงตามมาเป็นเรื่องปกติ และเป็นหลักสากล

ท่านจะต้องเป็นผู้ต้องหาในคดีอาญา ทั้งในส่วนความผิดเกี่ยวกับชีวิตร่างกาย เสรีภาพ ตามประมวลกฎหมายอาญา ความผิดตาม พรบ.อาวุธปืนฯ

ซึ่งเป็นเรื่องขั้นตอนตามปกติ ไม่ใช่เรื่องกฎหมายไม่คุ้มครองคนดี กฎหมายล้าหลัง เมื่อมีเหตุการณ์เกิด อ้าง เชื่อว่าจะเป็นความผิดทางอาญาขึ้น

ผู้กระทำก็ต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา(รวมถึงเจ้าหน้าที่ด้วย)

เพื่อพิสูจน์ว่าสิ่งที่กระทำลงไปชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ หากเป็นการป้องกันตนเองหรือผู้อื่น เป็นไปพอสมควรแก่เหตุซึ่งไม่มีความผิดหรือไม่ เรื่องพวกนี้ไม่สามารถฟังแค่คำกล่าวลอยๆ ได้ว่าท่านช่วยป้องกันแล้ว ไม่ต้องรับผิดอะไร แต่ต้องมีกระบวนการสอบสวนรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อยืนยันความถูกต้องของเรา ซึ่งเมื่อครบถ้วนตามกระบวนการยุติธรรมแล้ว นั่นคือสิ่งรับรองคุ้มครองเราว่าเราได้ทำไปโดยชอบด้วยกฎหมาย

แต่หากสิ่งที่กระทำลงไปไม่เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือเกินสมควรแก่เหตุ ก็ต้องยอมรับผลในการกระทำนั้นต่อไป

เมื่อยิงแล้ว ควบคุมการหายใจ ลึกๆ ยาวๆ เข้าที่กำบัง ที่ปลอดภัย ตรวจสอบอาวุธ ตรวจสอบร่างกายว่าได้รับบาดเจ็บด้วยหรือไม่ หากมีรีบทำการห้ามเลือด สื่อสารแจ้งผู้อยู่ใกล้เคียงหรือเจ้าหน้าที่ที่เข้ามาระงับเหตุ และสภาพจิตใจหลังการยิงผู้อื่นของท่านก็เป็นสิ่งสำคัญมากเช่นกันครับ

-----------------

บทความโดย /Jeep/

เรียบเรียง/ภาพ DOGMA